Wat weten we eigenlijk écht over de huizen, families en namen die het straatbeeld van Edegem al generaties lang bepalen? Met de eerste Historische Kroniek van Edegem willen Davidsfonds Edegem en het Historisch Archief Edegem die stille geschiedenis opnieuw zichtbaar maken.
Foto’s: Jan Vaes
De eerste Kroniek telt zestig pagina’s en focust op families die Edegem gevormd hebben. Het is een manier om erfgoed levend te houden, als iets dat nog altijd doorwerkt in het heden. De publicatie werd eind vorig jaar voorgesteld in de Sint-Antoniuskerk en vormt het startpunt van een nieuwe reeks toegankelijke, lokale geschiedschrijving, met steun van Streekvereniging Zuidrand.
Families die Edegem vormden
Voor Jan Vaes van Davidsfonds Edegem is dit boek geen losstaand project, maar het resultaat van een lange weg. “Sinds 2008 geven we met Davidsfonds Edegem boeken uit over het verleden van onze gemeente: het agrarisch verleden, een stratenboek, de basiliek… Dat deden we altijd in samenwerking met het Historisch Archief. In die gesprekken is het idee gegroeid: waarom zouden we al dat opzoekingswerk niet bundelen in een reeks kronieken?”
Die gedachte leidde tot dit eerste deel, waarin vier families centraal staan die Edegem mee vormgaven: De Ryck, De Weerdt, Thys en Hellemans. “Het is een heel fijne samenwerking”, zegt Vaes. “Het archief levert de historische inhoud, wij brengen onze ervaring in op vlak van productie, vormgeving en promotie. Zo creëer je echt een meerwaarde.”
Meer dan namen op gevels
Volgens Vaes ligt de kracht van de Kroniek vooral in herkenning. “Wie het boek leest, leert niet alleen de geschiedenis van die families kennen, maar begrijpt ook beter hoe Edegem is geworden tot wat het vandaag is. Je wandelt hier rond en ziet namen en gebouwen, maar het verhaal erachter is vaak verdwenen.”
Hij haalt enkele voorbeelden aan. “Iedereen kent Huis Hellemans, maar wie weet eigenlijk wie die familie was? Of neem de familie De Ryck: zij hebben Edegem letterlijk mee opgebouwd, met heel wat vastgoed en woningen. Die sporen zitten vandaag nog altijd in het straatbeeld, maar zonder context.”
Ook kleinere, bijna vergeten verhalen krijgen opnieuw betekenis. “Villa Hilda, bijvoorbeeld. Veel mensen kennen de naam, maar wie was Hilda? In het boek ontdek je dat het om Hilda Hellemans gaat, een vrouw die veel betekend heeft voor Edegem én voor de vrouwenbeweging in Vlaanderen. Zulke verhalen maken het verleden plots tastbaar.”
Een blik vooruit
Dat dit slechts het begin is, staat vast. Welke richting de volgende edities uitgaan, ligt nog open. “Dat bespreken we binnenkort”, zegt Vaes. “Davidsfonds Edegem bestaat bijna honderd jaar, we zijn opgericht op 13 maart 1927. Misschien is dat wel een interessante piste om verder te verkennen.”
Met de Historische Kronieken van Edegem krijgt het lokale verleden in elk geval een nieuw podium. Niet als nostalgie, maar als sleutel om het dorp van vandaag beter te begrijpen.
De eerste Historische Kroniek van Edegem kost 20 euro en is te koop via Davidsfonds Edegem (jan.vaesdf@gmail.com – 0497/43.29.04) of bij Standaard Boekhandel Edegem, Hovestraat 27, Edegem.










